page contents رتبه سنج گوگل وبلاگ خبری تحلیلی ایران نیوز
 

وبلاگ خبری تحلیلی ایران نیوز

اللهم عجل لولیك الفرج و العافیه و النصر و اجعلنا من خیر انصاره و اعوانه و المستشهدین بین یدیه

حمدی‌نژاد بر محوری در دیپلماسی تمرکز کرد که همیشه آرمان انقلاب بود
ساعت ۱:۳٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/٦  

گفتگوی مشروح فارس با شیخ‌الاسلام:
احمدی‌نژاد بر محوری در دیپلماسی تمرکز کرد که همیشه آرمان انقلاب بود

خبرگزاری فارس: قائم مقام وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به اینکه احمدی‌نژاد تمام قید و بندهای غربی را به کار زد و راه را به نحوی باز کرد که انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست، شده شعار کوچک و بزرگ و گفت: رئیس جمهور در سیاست خارجی بر محوری تمرکز کرد که همیشه آرمان و آرزوی انقلاب بود.

شب 22 بهمن بود، بالاخره موفق شدیم با «حسین شیخ‌الاسلام»...


گفتگوی مشروح فارس با شیخ‌الاسلام:
احمدی‌نژاد بر محوری در دیپلماسی تمرکز کرد که همیشه آرمان انقلاب بود

خبرگزاری فارس: قائم مقام وزیر امور خارجه کشورمان با اشاره به اینکه احمدی‌نژاد تمام قید و بندهای غربی را به کار زد و راه را به نحوی باز کرد که انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست، شده شعار کوچک و بزرگ و گفت: رئیس جمهور در سیاست خارجی بر محوری تمرکز کرد که همیشه آرمان و آرزوی انقلاب بود.

شب 22 بهمن بود، بالاخره موفق شدیم با «حسین شیخ‌الاسلام» قائم مقام وزیر امور خارجه و سرپرست معاونت خاورمیانه و مشترک المنافع وزارت امور خارجه در دفترش گفتگو کنیم. 
اتاق شیخ‌الاسلام نه شماره داشت و نه اسم. بالاخره بعد از سرک کشیدن داخل چند اتاق، وقتی در یکی از اتاق‌ها رو بازکردیم دیدیم که وی به اتفاق دو تن دیگر از همکارانش به یکی دیگر از همکاران‌شان اقتدا کرده و در حال ادای نماز مغرب و عشاء بودند. 
شیخ‌‌الاسلام خیلی آدم ساده‌ای است، بدون شیله و پیله معمول دیپلمات‌ها. عنوان دیپلمات معمول مترادف آدم شق و رق و اتو کشیده‌ای است که عصا قورت داده باشد اما شیخ‌الاسلام عین خود ما بود. بی‌اغراق خودمونی و دوست‌ داشتنی. 
او در این گفتگو همچنین به خاطراتش پس از اشغال لانه جاسوسی پرداخت که در این مقال نمی‌گنجد. مصاحبه طولانی شد اما شیخ‌الاسلام اعتراضی نکرد و فقط وقتی مسئول دفترش ناچار شد تلفن‌های زیادی رو که حتی در آن موقع شب به دفتر وی می‌شد را وصل کند ما متوجه شدیم که باید کلام رو کوتاه کنیم. 
شیخ الاسلام که متولد هشتم آذرماه 1331 اصفهان است دارای شش فرزند می‌باشد. 
او که دارای مدرک مهندسی کامپیوتر از دانشگاه برکلی در کالیفرنیا آمریکا و شهید بهشتی تهران است به زبان‌های عربی و انگلیسی مسلط و با زبان فرانسه آشناست. 
16سال معاون سیاسی وزیر امور خارجه با احکام شهید رجایی، میرحسین موسوی و ولایتی از سال 1360 تا سال 1376، 5 سال سفیر ایران در سوریه 1377 – 1382، نماینده مجلس شورای اسلامی در دوره هفتم 1383 – 1387، نماینده منتخب مجلس در مجمع مجالس آسیایی و دبیرخانه کنفرانس فلسطین، نماینده منتخب کمیسیون اصل 90 در کمیسیون تلفیق بازنگری برنامه چهارم توسعه، رئیس کارگروه نفت، گاز و انرژی کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی از جمله مسئولیت‌هایی است که شیخ الاسلام در کارنامه کاری‌اش دارد. 
وی از سال 1387 قائم مقام وزارت امور خارجه و همچنین سرپرست معاونت خاورمیانه و مشترک‌المنافع است. 

مشروح گفتگوی دو ساعته فارس با قائم مقام وزیر خارجه در زیر آمده است. 

** امام (ره) «هیمنه» و «ابهت پوشالی» شیطان بزرگ را فرو ریخت 

* فارس: به اعتقاد شما مهم‌ترین دستاوردها و تغییرات در عرصه سیاست خارجی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی چیست؟ 

- شیخ الاسلام: اگر بخواهیم مهمترین شعار انقلاب اسلامی در ایران را از منظر سیاست خارجی بیان کنیم، استقلال آن بود. ایران از ابتدای حاکمیت ننگین پهلوی در چارچوب مصالح و منافع استکبار جهانی و در نیمه دوم آن یعنی زمان سلطنت شاه کاملاً در جهت منافع آمریکا عمل می‌کرد و به همین دلیل نیز شاه به آمریکایی‌ها متعهد بود. چون بعد از کودتای 28 مرداد 1332 که توسط «روزولت» و «والاس» آمریکایی انجام شد، باعث سقوط دولت ملی مصدق و بازگشت شاه خائن به کشور شد، آمریکایی‌ها به خاطر این خوش خدمتی دائماً از وی مطالبات سنگین داشتند و او نیز متعهد به انجام آنان بود. چون حیات سلطنت او در گرو این همکاری تنگاتنگ بود. 
این تعهد در چارچوب بزرگترین نیاز استراتژیک غرب یعنی تأمین ماده حیاتی نفت بود. آمریکایی‌ها با دست‌اندازی به منابع نفت ایران و اداره آن نه تنها می‌خواستند اداره نفت منطقه را در اختیار خود داشته باشند، بلکه به خاطر نیاز و اعتیاد غرب به این ماده حیاتی می‌توانستند در حوزه‌های نفوذی غرب وارد شده و اراده خود را به آنان تحمیل کنند. 
در واقع آمریکا با در اختیار گرفتن شیر نفت خلیج فارس می‌خواست سیطره خود را به دنیا تحمیل کند. در آن زمان 30 درصد نفت تجاری دنیا از خلیج فارس عبور می‌کرد. در یک چنین وضعیتی که اتفاقاً در راستای همین سیاست به اصطلاح ژاندارم آمریکا در منطقه خلیج فارس لقب گرفت، یک دفعه اوضاع برعکس شده و با پیروزی انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) حکومتی بر سر کار آمد که دارای سه شعار مهم در سیاست خارجی بود، استقلال - آزادی – نه شرقی و نه غربی؛ حکومتی که به هیچ نیروی خارجی تکیه نداشت و یک حمایت قوی مردمی را پشت سر خود داشت و اتفاقاً به هیچ کس هم بدهکار نبود. مهمترین چرخش اینجا حاصل شد. یعنی یک چرخش کامل در اهداف و مأموریت‌ها، از یک سیاست خارجی صددرصد وابسته به استکبار به یک سیاست کاملاً مستقل که فقط منافع و مصالح ملی مدنظر آن بود، تبدیل شد. سیاست خارجی که به هیچ وجه از قدرت‌های خارجی تبعیت نمی‌کرد و کاملاً متکی به منافع انقلاب اسلامی و مطالبات مردم بود. 
قبل از پیروزی انقلاب ما حدود پنج الی شش میلیون بشکه نفت تولید می‌کردیم که 500 هزار بشکه برای مصرف داخلی بود و بقیه آن را شاه مجبور بود اسلحه آمریکایی بخرد که بتواند نوکری آنان را انجام دهد. 
بعد از انـقلاب و بـا استقلال کامل تصمیم گرفتیم دیگر با آن حجم وسیع 6 میلیونی و به ثمن بخس نفت را به فروش نرسانیم؛ ارتش ما که وابسته بود تبدیل به یک ارتش ملی و انقلابی شود. سپاه و بسیج که حافظ منافع دستاوردهای انقلاب اسلامی بودند، تشکیل شود. 
ما تجربه تلخ 28 مرداد و کودتای ننگینی که توسط ژنرال‌های آمریکایی طراحی و هدایت شد را پیش رو داشتیم. کودتایی که مسیر آزادی مردم را برای مدت‌ها به عقب انداخت. 
ما براساس تجربه تلخ قبلی فکر می‌کردیم سفارت آمریکا محل و لانه جاسوسی برای توطئه علیه انقلاب اسلامی و ملت مسلمان باشد و به همین دلیل این محل تصرف و جاسوس‌های آمریکایی از کشور بیرون رانده شدند. آمریکا که در ابتدا فکر می‌کرد مسئله به سادگی حل خواهد شد، با سد بزرگ مقاومت مردم روبرو شد، اما امام عزیز (ره) با آن حکمت و درایت عالی و بزرگی که داشتند خیلی زیبا مسئله را اداره کردند و فرمودند: «شیطان بزرگ هیچ غلطی نمی‌تواند بکند» و حضرت امام توانستند از فضای تبلیغاتی خود استکبار بر علیه سیاه نمایی‌های خودشان استفاده و دشمن را سر جای خودش بنشانند. امام (ره) با این شعار جاویدان «هیمنه» و «ابهت پوشالی» شیطان بزرگ را فرو ریختند و به بیداری واقعی در بین ملت‌ها دست زدند. 
ایـن فـرق اساسی مـا قبل از انقلاب در زمـان شاه و رفتارهای ننگین و ذلیلانه و تسلیم طلبانـه‌ای که در بـرابـر استکبـار جهانی داشت و این رفتار، بعد از انقلاب و آن خروش استقلال طلبانه‌ای که حضرت امام بـا عزت و شجـاعت تمـام در بـرابـر زورگویـی مثل آمریـکا می‌ایستاد و می‌خروشید. 

** غرب با ذهنیت خود سیاست خارجی ما را تفسیر می‌کند 

* فارس: در این زمینه تغییر رویکرد هزینه‌هایی را برای ما در برداشت. 

- شیخ الاسلام: کدام هزینه؟! ما به خاطر اشغال لانه جاسوسی هزینه نپرداختیم، بلکه به خاطر آرمان‌های بلند انقلاب اسلامی بود که مهم‌ترین وجه آن استقلال و آزادی و نه شرقی و نه غربی بود. 
طبیعی است هر کس بخواهد مستقل باشد باید هزینه آن را پرداخت کند. متأسفانه ذهنیت غلطی از دوران سیاه قرون وسطی و حاکمیت کلیسا در ذهنیت غربی‌ها جای گرفته بود که با همین پیش داوری و قضاوت غلط با هویت دینی انقلاب اسلامی برخورد می‌کردند. تمام هزینه‌هایی را که به دین و انقلاب تحمیل کردند، ناشی از همین قضاوت غلط آنان بود. کار بسیار مهمی که حضرت امام (ره) انجام دادند یکی کردن شعار دین و سیاست و سازگاری آن دو با هم بود. یعنی دقیقاً چیزی که صددرصد برخلاف آن در غرب رایج بود. به ویژه شعار ما اسلام ناب محمدی (ص) بود، اسلامی که با زور و ظلم و ستم در ستیز بود. اسلامی که با چپاول و غارت مخالف بود. این را امام (ره) تئوریزه کردند و در ساختار حکومتی به نام ولایت فقیه ارائه دادند. چیزی که صدها سال قبل در حوزه‌های علمیه ما فقط از جنبه‌های نظری آن مورد بحث اختصاصی علماء و مراجع عظام بود. 
مهمترین بعد این شعار آن بود که ما می‌گفتیم سیاست از دین جدا نیست. معنویت و مادیت نه تنها در هم تنیده است، بلکه مکمل و لازم و ملزوم یکدیگر هستند. انقلاب اسلامی ما این شعار غلط رایج را برای همیشه باطل کرد که دین یک مسئله فردی است و سیاست در تضاد با دین است. 
لیبرالیسم غرب براساس قضاوت و پیش داوری غلطی که به خاطر سیاست‌های اشتباه کلیساهای قرون وسطایی داشت، اساس کار خود را حذف معنویت از زندگی اجتماعی مردم و مطرود کردن این امور در حکومت و اداره امور روزمره مردم قرار داده بود. 
غرب به ویژه آمریکا تا آخرین روزهای حیات ننگین شاه حتی تا زمان حکومت بختیار که نتوانست نفس‌های آخر رژیم پوسیده شاهنشاهی را اداره و حفظ کند، مورد حمایت آمریکایی‌ها قرار گرفت و ما معتقدیم تا به امروز آمریکا و مجموعه غرب ماهیت و هویت دینی و استقلال طلبی و عزت خواهی مردم و انقلاب اسلامی را که امام عظیم الشأن ما بنیانگذار آن بودند، درک نکرده و نفهمیده است و به همین خاطر هزینه‌های گزافی را دائماً بر ملت قهرمان ایران تحمیل می‌کند. 
امروزه بسیار واضح است که مـا در یک تضـاد واقعـی و مـاهیتی بـا ارزش‌های منحط غرب هستیم و امروز بعد از 30 سال هزینه‌های سنگینی که مردم ما متحمل شده‌اند، ثمره شیرین آن این است که تئوری و شعار انقلاب، در میان ملت‌های جهان جای خود را باز کرده است. اگر هم هزینه‌ای پرداخت کرده‌ایم ارزش آن را دارد که سرافراز، سربلند و مستقل در دنیا هستیم. 
پس دعوا سر چیست؟ 
دعوا بر سر مادیت و معنویت است. یعنی ما آمدیم و این تئوری غرب را به چالش کشاندیم که همه چیز مادیت و دنیاطلبی نیست و این شعار صرف نمی‌تواند بشر را به سعادت و سرانجام مقصود برساند، بلکه نیاز بشریت، کمال جویی و سعادت طلبی است که بعد مادی زندگی را نه تنها نفی نمی‌کند بلکه زندگی سعادتمند را در سایه معنویتی که به دنیا نیز توجه دارد، می‌بیند. 

** بازرگان می‌گفت من با بیل خاک بر می‌دارم و امام با بلدوزر 

* فارس: این چالش بین ماده و معنویت در عرصه سیاست خارجی چه بازتابی داشت؟ 

- شیخ الاسلام: از ابتدای انقلاب به دلیل مسائل اول انقلاب و آن چیزهایی که در رابطه با دولت موقت بود، مردم خیلی جلوتر از دولت حرکت می‌کردند. این اصطلاح معروف است که آقای بازرگان می‌گفت «من با بیل خاک بر می‌دارم و امام با بلدوزر» و این یک واقعیتی بود که از زبان ایشان صادر شد. 
فرق بزرگی بین رهبری و هدایت وجود دارد. رهبری یعنی دست طرف را می‌گیری و به مقصد می‌رسانی اما هدایت یعنی اینکه آدرس به فرد می‌دهی، رهبری یعنی جلو می‌افتی و مردم را با خود می‌بری، امام می‌توانست چنین کند. ولی بعضی دولت‌های پس از انقلاب هرگز نمی‌توانستند پا به پای آرمان‌های امام و انقلاب و مردم بیایند. 
وزارت خارجه هم از این اصل مستثنی نبود، وزرای خارجه همان دولت‌ها نیز از همان سیاست‌ها پیروی می‌کردند، لذا این نقیصه وجود داشت.اما با آمدن شهید رجایی که سرپرست وزارت خارجه شد، ایشان توانست این روح را به وزارت خارجه بیاورد. خدا رحمتش کند، برای وزارت خارجه خیلی وقت گذاشت. خیلی سیستماتیک فکر می‌کرد. 
با آمدن شهید رجایی به وزارت خارجه و تزریق نیروی انقلابی، کم‌کم این وزارتخانه به جایگاه اصلی و اولی خود نزدیک می‌شد. 

* فارس: آیا بعد از آن وزارت خارجه توانست نماینده شاخصی باشد. 

- شیخ الاسلام: هیچ وقت وزارت خارجه در هیچ کدام از دوره‌ها نتوانست نماینده شاخصی باشد. 

** نیروی انقلابی کافی برای وزارت خارجه نداشتیم و مدیران بهایی هنوز سر کار بودند 

* فارس: علت آن چیست؟ 

- شیخ الاسلام: یکی از کارهای سخت در عرصه سیاست خارجی تلفیق آرمان‌ها و اجرایی کردن آنان است. این امر دلایل متعددی دارد: 
1- بعد از انقلاب ما کادر متخصص و فنی و با تجربه در عرصه سیاست خارجی نداشتیم و باید با کسب تجربه در صحنه این عرصه را مدیریت می‌کردیم. 
من یادم می‌آید هنوز پس از چند سال از پیروزی انقلاب ما مدیر بهایی در یکی از پست‌های مدیریتی وزارت خارجه داشتیم. خوب طبیعی است که اینگونه افراد نمی‌توانستند آرمان‌های انقلاب را تئوریزه کرده و در عرصه سیاست خارجی پیاده کنند. 
2- دومین دلیل این است که آرمان‌های انقلاب اسلامی آنقدر عالی و شعارها در سطح بالاست که بسیار سخت است که این شعارها در صحنه عمل تئوریزه و اجرا شود. چون از یک طرف باید به ندای حق طلبانه مستضعفین و آزادیخواهان در سراسر جهان جواب داد و هم اینکه باید ملاحظات روابط دوجانبه که باید با ظرافت و حساسیت‌های خاصی آن را دنبال کرد، ملحوظ نمود. لذا پیچیدگی‌های خاصی را به وجود می‌آورد که مدیریت و هدایت کار را با سختی و دشواری‌هایی مواجه می‌کند. 
3- به دلیل شعارهای بلند انقلاب به هرحال ما در طول زمان نیاز داریم که بستر‌سازی آنها را فراهم آورده و واقعیت‌ها را با آرمان‌ها تطبیق داده و به جلو ببریم. لذا عرصه سیاست خارجی را در این چارچوبی که تعریف شد، به دشواری باید مدیریت کنیم. 

** عملکرد خودسرانه برخی افراد و گروه‌ها در اوایل انقلاب لطمات جدی به سیاست خارجی وارد کرد 

همه ما به خوبی به یاد داریم که یکی از گروه‌هایی که در عرصه سیاست خارجی و تحت عنوان نهضت‌ها فعالیت می‌کرد و سرکرده آن بعداً بنا به دلایل شخصی محکوم به اعدام شد، چه چالش‌های بزرگی را بر سر روابط دوجانبه با بعضی از کشورهای منطقه به وجود آورد و عرصه سیاست خارجی را با چالش‌های مهم روبرو کرد. 
همین یکی نمونه اتفاقاً دلیل مهمی بر این است که چقدر مدیریت در عرصه سیاست خارجی ظریف، حساس و شکننده است و باید خیلی از امور را رعایت کرد. 
البته از این نوع کارهای بی ضابطه بعضاً انجام می‌شد و گاهی اوقات کار از دست می‌رفت که این بر می‌گشت به ماهیت اول انقلاب که امور سامان نگرفته بود. 
اما تا جایی که می‌توانستیم جلوی اینگونه هرج و مرج‌ها را می‌گرفتیم. مثلاً یادم می‌آید همین فرد معدوم برای خود و افراد گروهش درخواست گذرنامه سیاسی داشت، حتی افرادی را برای اشتغال به کار در این وزارتخانه معرفی کرد که با مخالفت جدی من روبرو شد. ما زحمت زیادی می‌کشیدیم که مانع از فعالیت امثال این گروه‌ها شویم. 
آنها صدور انقلاب را با کودتا یکی می‌دیدند و لذا لطمات جدی را به سیاست خارجی وارد کردند. سال‌ها به طول انجامید تا اوضاع را سر و سامان دهیم و دست عناصر غیر مسئول را در عرصه سیاست خارجی کوتاه کنیم. 
روش و منش حضرت امام (ره) در سیاست خارجی این بود که می‌فرمودند تعیین سرنوشت ملت‌ها باید به دست خودشان صورت پذیرد. ایشان مایل بودند فکر، هویت و ماهیت دینی انقلاب را به دنیای اسلام معرفی کنند، مثلاً امام (ره) در قضیه حج موضوع برائت از مشرکین را مطرح فرمودند و به مسلمین نشان دادند که حج واقعی و هدف از انجام مناسک الهی چیست. حضرت امام در حج استکبار را هدف گرفتند و وقتی آنان فهمیدند که چه نهضت عظیمی بر علیه آنان راه افتاده، تصمیم گرفتند جلوی این برنامه را بگیرند ولو با ایجاد دردسرهایی که ممکن بود برای حکومت سعودی به وجود بیاید، این ریسک را پذیرفتند. 

** انتفاضه اول در اربعین شهدای حج سال 66 آغاز شد 

جالب است که بدانید 40 روز بعد از کشتار وسیع حجاج در مکه که 43 نفر آنها فلسطینی بودند، شیخ «عبدالعزیز عوده» از رهبران جهاد اسلامی مراسمی را برای گرامیداشت شهدای مکه برگزار کرد که مردم پس از پایان مراسم تظاهرات کردند و همین بعدها پایه و اساس انتفاضه بزرگ فلسطین شد و مسیر مبارزات مردم آن دیار را تغییر داد. 
در سال 67 که حکومت سعودی ما را به حج راه نداد امام (ره) پیامی را منتشر کردند. 
آنچه امروز در فلسطین می‌بینید و به عنوان انتفاضه می‌شناسید که با دست خالی جلوی توپ و تانک می‌ایستند و آخرین آن را در غزه مشاهده کردید، همان پیشرفت انقلاب است و صادر کردن انقلاب یعنی همین. 
پس می‌بینید انقلاب ما متکی به کودتا نبود. با توپ و تانک پیش نرفت. سقوط شاه با این گونه وسایل نبود. امام (ره) مبنا را بر تغییر انسان‌ها گذاشت. براساس این آیه شریفه عمل کرد: ان الله لایغیروا ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم. 
این روش چون بر مبنای فطرت، قرآن و دین است آمریکایی‌ها و اسرائیلی‌ها را از درک آن عاجز کرده و نمی‌دانند برای مقابله با آن چه کنند. 
به نظر من امام یک نمونه و الگو در ایران ساخت که این الگو بتواند کم‌کم جای خودش را در بین ملت‌ها و جهان اسلامی و عربی و سپس محیط بین‌المللی باز کند و نشان دهد که چگونه ملتی می‌تواند سرنوشت خود را تعیین کند. 
30 سال به طور معدل 30 انتخابات درس بزرگی به ملت‌هاست که می‌توانند با حضور در صحنه، سرنوشت خود را رقم بزنند. مجلس شورای اسلامی که به خانه ملت معروف شده در قانون اساسی ما دارای قدرت بسیار بالایی است. در کمتر کشوری پارلمان دارای چنین اختیارات وسیعی است. 
به هرحال این الگوسازی‌ها کم‌کم دارد جای خود را باز می‌کند و مورد توجه سایر ملل قرار می‌گیرد. 

** سعودی‌ها بعد از کشتار سال 66 برای حفظ جایگاه خود در حج رویکرد جدیدی اتخاذ کردند 

* فارس: در یک زمانی بعضی کشورهای اسلامی خواستار اداره حرم شریفین به صورت دسته جمعی شده بودند و کمیته‌ای را برای این امر پیشنهاد کرده بودند. 

- شیخ الاسلام: بله درست است. در آن زمان مشکلات مربوط به سازماندهی حج بسیار زیاد بود. دولت عربستان امکانات بسیار اندکی را برای برگزاری مناسک عظیم الهی حج در نظر گرفته بود و عموم حجاج از کمبود امکانات در رنج و عذاب بودند. 
اما به نظر می‌رسد سعودی‌ها برای حفظ آبروی خود هم که شده به فکر افتادند به رفع نقایص و کمبودها بپردازند و در حال حاضر در مقایسه با آن زمان، وضع امکانات حج خیلی بهتر شده، گرچه هنوز هم تا نقطه ایده‌آل و مطلوب راه زیادی در پیش است. 
البته متأسفانه در حال حاضر کنگره عظیم حج آن ظرفیت سیاسی را که باید برای امت اسلامی داشته باشد، ندارد و موانع زیادی برای بروز پتانسیل بالای حج وجود دارد که اگر آنچه مدنظر حضرت امام (ره) بود و مراسم برائت از مشرکین؛ روزی بتواند به نحو صحیحی برگزار شود، بدون شک تحول بزرگی در کل عالم اسلامی ایجاد خواهد کرد و انرژی بزرگی را آزاد خواهد کرد. قطعاً در آن روز اسرائیل به راحتی نمی‌تواند اینگونه راحت و با پرده‌پوشی جنایت‌های ضدبشری را در غزه علیه مسلمین راه بیندازد. 
بدون شک آمریکا و اسرائیل و دیگر دشمنان جهان اسلام جرأت نخواهند داشت، جسورانه و از موضع قلدری حرف بزنند. 

** هنوز با آنچه باید صورت پذیرد فاصله داریم 

* فارس: جنابعالی به عنوان یکی از افراد با تجربه و قدیمی که در دستگاه دیپلماسی کشور سالیان درازی خدمت کرده و مسئولیت داشته‌اید اصول سیاست خارجی را در چه محورهایی تعریف می‌کنید؟ 

- شیخ الاسلام: این یکی از مباحث جذاب و خوبی است که به نظر می‌رسد کمتر هم روی آن کار شده و باید نظریه‌پردازان بیشتر نسبت به این امر قلم زده و ابعاد مختلف آن را به مردم معرفی کنند. اما به نظر من دو اصل از همه مهم‌تر و برجسته‌تر است: 
اولین اصل در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران به نظر من «دعوت» است. این را بر مبنای آنچه که از قانون اساسی و فرمایشات حضرت امام (ره) و حضرت آیت‌الله خامنه‌ای مقام معظم رهبری آموخته‌ام؛ می‌گویم. 
ما خودمان روش و ایدئولوژی الهام گرفته از تعالیم حیات بخش اسلامی داریم و معتقدیم که همان طور که در صدر اسلام وجود مبارک نبی گرامی خداوند حضرت محمد (ص) با دعوت کار خود را شروع کردند، ما هم باید مبنا را دعوت قرار دهیم و وجدان‌های آگاه و بیدار بشری را خطاب قرار دهیم و از آنها دعوت کنیم که از راه استدلال و عقل و منطق حرف حق را بپذیرند. بر اساس این آیه شریفه فبشر عبادی الذین یستمعون القول فیتبعون احسنه. 
ما وظیفه داریم که قول احسن را که همان آیات الهی است به گوش مردم جهان برسانیم تا اتباع احسن حاصل شود. 
دومین اصل در سیاست خارجی نفی سبیل است. یعنی اینکه ما با الهام از تعالیم حیات بخش اسلامی هرگز زیر بار سلطه هیچ قدرتی جز گردن نهادن به آیات الهی نمی‌رویم. یعنی ما قبول نمی‌کنیم هیچ بیگانه‌ای بر مؤمنی مسلط شود و زور بگوید. این موارد در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آورده شده است. 
ما هنوز فضاهای زیادی را در سیاست خارجی داریم که براساس اصول و آرمان‌های انقلاب باید به تدریج جای خود را باز کرده و ظرفیت سازی شود. به همین لحاظ است که معتقدیم هنوز با آنچه باید صورت پذیرد فاصله داریم و باید کار فشرده‌ای انجام دهیم تا بتوانیم به آن نقطه مطلوب نزدیک شویم. 

** سیاست خارجی ایران امروز یکی از پویاترین دیپلماسی‌ها در عرسه بین‌الملل است 

* فارس: اجازه بدهید یک سؤال صریح بپرسم و اینکه چرا تلاش نمی‌شود از اشتباهـات گذشته درسی گرفته شود. ما شاهد این هستیم که هنوز هم اشتباهات تکرار می‌شود. 

- شیخ الاسلام: گر چه سؤالتان کلی است و نمی‌دانم از کدام اشتباهات سخن می‌گویید ولی اتفاقاً به دلیل ماهیت کاری خودمان ما به طور دائم با مرور به گذشته در حال درس گرفتن هستیم و سعی داریم نواقص و اشتباهات خود را برطرف کنیم. اینکه تعارف کنم و بگویم هیچ اشتباهی صورت نگرفته، کاملاً غیرواقعی است و صورت مسئله را تغییر نمی‌دهد ولی همیشه با استفاده از تجربیات سعی داریم از دامنه اشتباهات کاسته و به سوی تعالی و رشد برویم. ما همیشه با این دیدگاه به سوی آینده‌ای بهتر و پویاتر نگاه می‌کنیم و این موتور محرکه ما به سوی ترقی و رشد است. 
ما در بعد انتخاب سفرا که از ارکان‌های اصلی دستگاه دیپلماسی هستند، دقت و مراقبت‌ها را بیشتر کرده و با حساسیت بیشتر از گذشته این مسئله را پیگیری می‌کنیم. 
در حال حاضر نیروهای پخته و متعهد و با تخصص بالایی در وزارت خارجه مشغول به کار هستند که امر بسیار پیچیده و حساس سیاست خارجی را مدیریت می‌کند. نیروهایی که در حال حاضر مشغول به کار هستند با الهام از تجربیات و با بهره‌گیری از تخصص علمی یکی از پویاترین سیاست‌های خارجی را در صحنه بین‌الملل به سمت جلو هدایت می‌کند. شاید به جرأت بتوان گفت در تاریخ ایران عظمت آن چیزی که امروز در عرصه سیاست خارجی ایران در حال انجام است، هرگز بروز پیدا نکرده است. 
بنا به طبیعت حال کار دیپلماسی امروزه نمی‌توان خیلی از ابعاد افتخارات عظیم دستاوردهای انقلاب اسلامی را در عرصه سیاست خارجی طی این 30 سال گذشته باز کرد اما این می‌تواند افتخار بزرگی برای ملت قهرمان ایران باشد که در پرتور رهبری شجاعانه و حکیمانه حضرت امام (ره) و با درایت، تیزبینی و هوشیاری بالایی که مقام معظم رهبری در عرصه سیاست خارجی از خود نشان داده‌اند افتخارات بی‌نظیری نصیب جمهوری اسلامی ایران شده است. 
همین بس که طی 30 سال گذشته جمهوری اسلامی ایران توانسته با قدرت، صلابت و با عزت هر چه تمامتر جلوی زورگویی‌های آمریکای قلدر و جنایات رژیم صهیونیستی بایستد و توطئه‌های آنان را نقش بر آب کند. 

** نیازمند بهینه کردن روش انتخاب سفرا هستیم 

* فارس: انتقاداتی نیز نسبت به نحوه انتخاب سفرا مطرح می‌شود. نظر شما در این خصوص چیست؟ 

- شیخ الاسلام: در حال حاضر نیروهای خوبی در این وزارتخانه هستند. تجربیات نهفته خیلی خوبی وجود دارد. دعوای ما در صحنه‌های بین‌المللی با آمریکا، استکبار و ... است و سفرای ما خوب از پس آنها بر می‌آیند. 
در حال حاضر ورود به این وزارتخانه براساس آزمون ورودی است. از جمله نکاتی که در این زمینه وجود دارد این است که هر دولتی که بر سر کار آمده روش خاصی را برای تعیین سفرا اتخاذ کرده است. البته ما نیازمندیم روش انتخاب سفرا را بهینه کنیم. 

** دولت احمدی‌نژاد برخاسته از انقلاب اسلامی است 

* فارس: با روی کار آمدن آقای احمدی‌نژاد رئیس جمهور تحولات زیادی بخصوص در منطقه اتفاق افتاد و هنوز هم در حال رخ دادن است. به نظر شما چقدر این تحولات حاصل انقلاب اسلامی و چقدر حاصل رویکرد دولت نهم است. 

- شیخ الاسلام: اولاً به نظر من این دو موضوع قابل تفکیک نیست، چون دولت آقای احمدی‌نژاد برخاسته از انقلاب اسلامی و مبتنی بر آرمان‌های اصیل آن است. 
ثانیاً، به نظر من دولت آقای احمدی‌نژاد از لحاظ منش، رفتار و شعارهایی که ارائه می‌دهد بیش از دیگر دولت‌ها با روح آرمان‌های انقلاب و منویات حضرت امام و مقام معظم رهبری نزدیک‌تر است و به همین خاطر ما شاهد تأیید مکرر مقام معظم رهبری از ایشان و مجموعه دولت هستیم. 
ثالثاً، انصافاً در عرصه سیاست خارجی شجاعانه و از روی عزت، حکمت و مصلحت حرکت کرده است. 
رابعاً، ایشان در عرصه سیاست خارجی بر محوری متمرکز شدند که ما همیشه در طول زمان‌های گذشته می‌خواستیم به نحوی آن را به اجرا گذاریم ولی شرایط آن فراهم نمی‌شد و آن عنصر عدالت محوری بود. ایشان تلاش دارد تا این اصل در صحنه بین‌الملل به عنوان عامل قابل توجه وارد گفتمان و ادبیات سیاسی جهان شود که تا حدود زیادی هم باعث جذب مستضعفین، محرومین و ملت‌های ستمدیده در جهان شد. 
خامساً، آقای احمدی‌نژاد در عرصه حساس، مهم و استراتژیک فلسطین که دارای اولویت بالایی برای سیاست خارجی است خیلی جسورانه و شجاع وارد شد و اذهان خفته مردم را بیدار و در عرصه بین‌المللی مانور خیلی مهم، مؤثر و بزرگی را انجام داد. 
ابتکار طرح موضوع هولوکاست چیز کمی نبود. به چالش گرفتن بزرگترین تابوی غرب بود که صهیونیسم بین‌الملل را برای دفاع از این موضوع پوچ به تکاپو واداشت. 
طرح این سؤال در ذهن مردم جهان که وجود و آفرینش رژیم تروریستی اسرائیل در سرزمین فلسطین به چه معنایی است و چرا باید با غصب سرزمین آباء و اجدادی یک ملت به تأسیس یک کیان اشغالگر دیگر اقدام ورزید، کار بسیار بزرگی بود. توپ را به زمین کسانی انداخت که چنین مصیبتی را به وجود آورده بودند. امروزه این سؤال جدی علیرغم تلاش همه جانبه‌ای که در رسانه‌ها و محافل زورگوی غربی روی این موضوع انجام دادند و نخواستند این امر در ذهن مردم آزاده جهان جوانه زند، شاهد هستیم که این سؤال آقای احمدی‌نژاد به بار نشسته و دارد جواب می‌دهند. 
ایشان شجاعت این کار را داشت و در مقابل فشارها نیز ایستاد. امروزه موضوع فلسطین بیش از هر زمان دیگری در اذهان مردم دنیا زنده و پویاست. 
در عرصه دیگر اگر بخواهیم مثال بزنیم موضوع انرژی هسته‌ای است. من دقیقاً یادم می‌آید که غربی‌ها یک روزی در تهران با «تبختر» (غرور) می‌آمدند و می‌گفتند شما حتی حق فعالیت‌های محدود غنی سازی در حد چند عدد محدود سانتریفیوژ را ندارید در یک زمانی حتی از این امر نیز فراتر رفته گفتند باید در علم آموزی پیرامون این موضوع را در ایران ببندید و در دانشگاه‌ها این امر تعطیل شود. 
اما ایشان البته با الهام و تحت مدیریت رهنمودهای بسیار حکیمانه مقام معظم رهبری این سد را شکست و تمام قید و بندهای غربی را به کنار زد و راه را به نحوی باز کرد که شعار کوچک و بزرگ در ایران این شد که انرژی هسته‌ای حق مسلم ماست. این شعار در بین اعماق و لایه‌های توده‌های مردم در شهر و روستا نفوذ پیدا کرد و امروز به نقطه‌ای رسیده‌ایم که نه تنها در برابر خواسته‌های زورگویانه غرب کوتاه نیامدیم، بلکه به وسیله دانشمندان جوان اتمی خود تمام مراحل غنی سازی را به دست خود اداره می‌کنیم. این یک افتخار بزرگ است به هر حال آنچه که از منش سیاست خارجی آقای احمدی‌نژاد می‌توان استنباط کرد که تا حدود زیادی موفقیت‌آمیز هم بوده است. 
خارج ساختن سیاست خارجی از لاک انفعال و کم تحرکی به عرصه ابتکار، پویایی، خلاقیت، نوآوری، محبت، مهرورزی و مدارا با دوستان و مقاومت و ایستادگی در برابر زورگویان و سلطه جویان بین‌الملل بوده است. 

** رژیم صهیونیستی در برابر خواسته‌های به حق مقاومت سر تسلیم فرود آورد 

* فارس: آیا جنابعالی به عنوان کسی که سالیان درازی در صحنه فلسطین و خاورمیانه مسئولیت مستقیم داشته‌اید، می‌توانید دستاورد سیاست خارجی را در این عرصه به طور ملموس بیان کنید. 

- شیخ الاسلام: خیلی سؤال جذاب و خوبی است که من همیشه دوست ‌دارم مقداری روی آن وقفه و برای مردم عزیز بخصوص نسل جوان توضیح دهم. 
ما در زمانی که انقلاب اسلامی پیروز شد، شاهد این بودیم که ارتش رژیم صهیونیستی تا قلب بیروت پیشروی و پایتخت لبنان را تصرف و کشتار فجیع و بیرحمانه صبرا و شتیلا را به راه انداخته بود. وضعیت جهان عرب این طور بود که ارتش‌های عرب در برابر اسرائیل به زانو در آمده و شکست‌های پی در پی را متحمل شده بودند. این رژیم تجاوزگر به عنوان فعال ما یشاء هرگونه قلدری و تجاوز و ستمی را که می‌خواست، انجام می‌داد. از این نقطه انقلاب مبارک ما پیروز شد و از همین جا هسته مقاومت در لبنان و فلسطین تولد یافت و نضج گرفت و ریشه دار شد و از همین نقطه بود که سازمان پرافتخار حزب‌الله که امروزه افتخار بزرگ جهان اسلام و عربی است تشکیل شد و بزرگترین و دردناک‌ترین ضربات را بر پیکر اسرائیل وارد ساخت و آن را مجبور به فرار نه تنها از بیروت بلکه کل لبنان کرد. 
در جنگ 33 روزه، بزرگترین شکست تاریخ اسرائیل را به پیکر پوشالی این رژیم وارد ساخت. جالب است که بدانید رژیم صهیونیستی با همه توان و قدرت تبلیغاتی و مالی که داشت از جمله بهره‌گیری از آژانس‌های مهم خبری دنیا که اغلب مالک آن صهیونیست‌ها هستند سعی می‌کرد یک قدرت شکست‌ناپذیر اسطوره‌ای از خود بسازد که هیچ ارتشی در دنیا قدرت رویارویی با آن را ندارد. اما برادران حزب‌الله در جنگ 33 روزه این قدرت پوشالی را با کمترین امکانات شکست دادند و در انظار بین‌المللی آن را مفتضح کردند. شکست اسرائیل در برابر حزب‌الله از این جهت دارای معنای بزرگ است که توانست نظریه پوشالی دفاعی رژیم صهیونیستی را به چالش کشاند. 
جنگ اخیر 22 روزه حماس و دیگر گروه‌های فلسطینی علیه رژیم صهیونیستی به نظر من یک دستاورد مهم‌تری از قبل داشت و آن اینکه مردمی که ماه‌های متمادی تحت محاصره شدید بـوده و حتی از ورود آب، غذا و انرژی نیز به آنان جلوگیری شده بود و با کمک بعضی دولت‌های سازشکار عرب و با هماهنگی آنان سعی داشتند که مقاومت مردمی حماس را به چالش کشانند، اسرائیل نتوانست علیرغم به کارگیری توان نیروی هوایی و زمینی و آخرین تجهیزات پیشرفته خود به جایی برسد. حتی با زیر پا گذاشتن قوانین صریح و آشکار بین‌المللی نظیر عدم حمله به مدارس و بیمارستان‌ها و اماکن تحت حمایت سازمان ملل و استفاده از بمب‌های فسفری نتوانست مقاومت مردم قهرمان فلسطین را در غزه در هم شکند و در نهایت با ذلت تن به شکست داد و در برابر خواسته‌های به حق مقاومت سر تسلیم فرود آورد. 

** از بیان دستاوردهای مهم دیگر عاجز هستیم 

* فارس: سؤال اصلی اینجاست که این همه عظمت و افتخار نشأت گرفته از چه اصول و آرمانی است؟ 

- شیخ الاسلام: به نظر من این سؤال خوبی است که از مجاهدین مسلمان در لبنان و فلسطین پرسیده شود. ولی من به دلیل مسئولیتی که در این زمینه دارم بارها از دهان رهبران مقاومت و رزمندگان آنان و به گوش خود شنیده‌ام که احیاکننده قلوب ما و بیدارکننده وجدان‌های ما فریاد حق طلبانه امام (ره) بود که ما را از شب ظلمت و جهل به سوی دریای نور و سعادت کشاند. آرمان‌های حق‌طلبانه انقلاب اسلامی بود که در کلام و بیان نورانی مقام معظم رهبری ما را به سمت سعادت و خیر و عزت رهنمون ساخت. 
همانطور که قبلاً نیز عرض کردم، به دلیل اینکه در عرصه سیاست خارجی مسائل طبقه‌بندی بالایی دارد و افشای آن ممکن است مورد سوء استفاده دشمنان قرار گیرد از بیان دستاوردهای مهم دیگر عاجز هستیم. یک روزی خودش و در زمان مناسب بیان خواهد شد. 


کلمات کلیدی:
 
 
 
 
دایرکتوری تبادل لینک ایران